اصول ایمنی کار در ارتفاع
انجام فعالیت های شغلی در محيط‌هاي صنعتي همواره با مخاطرات بهداشتی ، ايمنی و محیط زیستی همراه است.
اين مخاطرات در فعاليت‌هاي مختلف کاري مي‌توانند به شکل‌هاي متفاوتي ظاهر شده و در صورت عدم برنامه ريزي و کنترل صحيح، پيامدهايي را به دنبال داشته باشند که گاهي اوقات جبران آن‌ها به هيچ وجه امکان پذير نيست. از اين رو داشتن برنامه‌اي نظاممند براي شناسايي خطرات شغلي و لحاظ نمودن برنامه‌هاي پيشگيرانه و کنترلي به منظور جلوگيري از بروز پيامدهاي ناگوار در محيط کار امري اجتناب ناپذير است.
کار در ارتفاع از جمله فعاليت‌هايي است که در محيط‌های کاري مختلف به صورت روزمره و يا براي انجام برنامه‌هاي نگهداری و تعمير ات انجام مي‌شود.
شرايط اختصاصی کار در ارتفاع، آن را به فعاليتي خاص از نظر نوع مخاطرات و پيامدهاي حوادث احتمالي آن تبديل نموده است.
وجود اين شرايط، اقدامات خاصي را نيز به منظور حصول اطمينان از برقرار شدن ملاحظات بهداشت ، ایمنی و محيط زيست نياز خواهد داشت.
کار در ارتفاع :
هر کار یا فعالیتی که موقعیت انجام آن، در ارتفاع بیش از ۱.۲ متر نسبت به سطح مبنا انجام گیرد.
سطح مبنا :
اولین سطح زیرین جایگاه کار یا سکوی کار در ارتفاع، که بصورت ایمن گسترش یافته است.
نمونه‌های معمول کار در ارتفاع شامل استفاده از نردبان، داربست‌ها، بالابرها یا هر موقعیتی که بالاتر از سطح زمین هستند را شامل می‌شود که بالا و پایین رفتن از پله‌های یک ساختمان جزء کار در ارتفاع محسوب نمی‌شود.
دلایل اهمیت رعایت اصول ایمنی کار در ارتفاع برای پیشگیری از بروز حوادث ناشی از کار:
۱- جنبه آماری :
تروما ( سوانح ) سومین عامل مرگ و میر در جهان و دومین عامل مرگ و میر در ایران ،پس از سوانح رانندگی هستند که بر خالف دو علت دیگر مرگ و میر ( حوادث قلبي عروقي و سرطان ) تروما بخش فعال جامعه را هدف قرار داده و درنتیجه خسارات اقتصادی و اجتماعي ناشي از این حوادث علاوه بر صرف هزینه های گزاف درمانی، عواقب اقتصادی و اجتماعی آن تا مدت‌ها در جامعه وجود دارد.
۲- جنبه فردی ( حفظ جان و سلامت نیروی انسانی ) :
آسیب های ناشی از سقوط علاوه بر شکل دهی عمده جراحت ها ( بر اساس شدت و نوع آن نظیر مرگ ، شکستگی های متعدد، آسیب ها و خونریزی داخلی ،آسیب های مغزی و نخاعی ) ، آسیب های روانی را نیز به حادثه دیده تحمیل می نماید.
۳- جنبه اجتماعی :
کاهش کیفیت زندگی فردی به ایجاد مشکلات مالی برای خانواده، کاهش بهره‌وری برای سازمان و افزایش هزینه‌های اقتصادی جامعه منجر خواهد شد.
از طرفی، حوادث فوق می‌توانند به تخریب وجهه سازمان در اذهان عمومی و افزایش هزینه‌های بیمه نیز منتهی شود.
۴- جنبه های حقوقی و نظارتی ( مسئولیت کارفرما ) :
در صورت وقوع چنین حوادثی سازمان های نظارتی نظیر وزارت تعاون ( بازرسان کار و بازرسان تأمین اجتماعی ) و وزارت بهداشت ( معاونت بهداشتی بویژه مسئولین واحد بهداشت حرفه ای ) ورود می نمایند و در صورت قصور کارفرما ( عدم رعایت الزامات قانونی و مقررات حوزه HSE درکارگاه ) علاوه بر توقف کار ( اختلال دربخشی از فرآیند کسب و کار ) کارفرما با جریمه‌های سنگین یا پیگرد قانونی مواجه خواهد شد.
۴- جنبه اختصاصی ( رویکرد پیشگیرانه ) :
خوشبختانه با رعایت دقیق آئین نامه و دستورالعمل های ایمنی، استفاده از روش های ایمن انجام کار در ارتفاع ( سامانه محدود کننده و سامانه متوقف کننده ) در سایه سار آموزش می توان از بروز حوادث ناشی از کار پیشگیری نمود.
پس با این تفاسیر با اینکه خرید تجهیزات مناسب و ایمن و همچنین برگزاری آموزش های حوزه HSE برای کارفرمایان هزینه بر می باشد اما هزینه یک حادثه ( شامل غرامت، دعاوی حقوقی، جریمه های سازمان های نظارتی و افزایش حق بیمه و . . . ) بسیار بیشتراست . . .
نظارت دقیق و آموزش مستمر در حوزه HSE ، ابزار موفقیت هستند
مهندس یونس یعقوبی
مدیر HSE شرکت سیمان داراب
